Anhedonie is het verlies van het vermogen om plezier, motivatie of emotie te ervaren in activiteiten die vroeger wel voldoening gaven. In het Grieks betekent het "zonder plezier". Anhedonie heeft ICD-10 code R45.84 en wordt vaak beschreven als "emotional flatlining" of "dood van binnen zijn". Het is behandelbaar wanneer de onderliggende oorzaak (derealisatie, depressie of trauma) wordt aangepakt.
Wat is anhedonie precies?
Anhedonie, ICD-10 code R45.84, betekent het niet hebben van emoties, oftewel emotieloosheid. Anhedonie is afgeleid van Grieks, hedonisme, genotszoeken. In het Engels word anhedonie ook wel genoemd emotional flatlining. De criteria voor anhedonie zijn geen levenslust, geen interesse, en geen motivatie in activiteiten waar je dat normaal voorheen wel had. Mensen spreken over dood zijn van binnen, of emotioneel vlak zijn of emotioneel verdoofd zijn. Mensen zeggen dat ze geen positieve en geen negatieve emoties ervaren. Het resultaat van anhedonie is met name isolatie en terugtrekken.
Wat zijn de symptomen van anhedonie?
- Geen plezier meer in activiteiten die vroeger wel voldoening gaven
- Verlies van motivatie (geen zin om iets te ondernemen)
- Emotionele afvlakking (geen positieve of negatieve emoties)
- Sociaal terugtrekken en isolatie
- Gevoel van "dood zijn van binnen" of "emotioneel verdoofd"
- Verlies van interesse in seksualiteit (seksuele anhedonie)
- Voedsel smaakt vlak, muziek raakt niet meer
Wat zijn de oorzaken van anhedonie?
In mijn praktijk zie ik anhedonie het vaakst als facet van derealisatie, depersonalisatie (DPDR) en dissociatie: het gevoelsleven staat dan op afstand en vlakt af. Daarnaast zijn er andere oorzaken.
Meestal wordt anhedonie beschreven als kernsymptoom bij depressie. Het behandelen van anhedonie, ontstaan als deel van een depressie, is via de behandeling van (de oorzaak van) de depressie zelf.
Anhedonie bestaat ook als symptoom van andere klachten zonder depressie. Anhedonie kan het resultaat zijn van recreatief drugsgebruik, grote stress, bij psychotrauma en het gevolg van psychotrauma genaamd psychische dissociatie. Bij derealisatie en depersonalisatie is anhedonie ook een facet van de klacht. Anhedonie wordt ook beschreven als een mogelijk effect na fysiek (ernstig) ziek zijn, bijvoorbeeld bijna dood gaan aan een ernstige ziekte. Anhedonie kan optreden na een bacteriële infectie, auto-ongevallen, en nog veel meer.
Anhedonie is ook een kernsymptoom van psychoses en schizofrenie, vaak is anhedonie een RESTsymptoom na het hebben doorgemaakt van een of meerdere psychoses. In mijn beleving is anhedonie na psychoses een verdedigingsmechanisme.
Hoe wordt anhedonie behandeld?
De behandeling van anhedonie hangt af van de onderliggende oorzaak. Als anhedonie een symptoom is van derealisatie of depersonalisatie (DPDR), lost het op via de DPDR-behandeling met ACT (Acceptance and Commitment Therapy) als kader en EFT (Emotional Freedom Techniques) als zelfhulpmethode. Antidepressiva werken meestal niet bij anhedonie die niet uit een primaire depressie ontstaat.
Anhedonie wordt vaak verkeerd gezien als een gevolg van depressie. Dit is niet correct indien er geen depressie aanwezig is ten tijde van de anhedonie. Er wordt dan veelal een depressiebehandeling (met antidepressiva en of psychotherapie) ingezet. Alleen de ervaring toont dat deze niet werken voor depersonalisatie en derealisatiestoornis.
Behandeling van anhedonie via de derealisatiebehandeling beschreven op deze website werkt wel.
Kan anhedonie genezen worden?
Ja, anhedonie is behandelbaar. Het herstel hangt af van de onderliggende oorzaak. Bij anhedonie die ontstaat uit derealisatie of trauma, kan gerichte therapie het gevoelsleven herstellen binnen 6 tot 16 sessies.
Wil je van je anhedonie klachten af?
Bel Ben Meijer dan nu voor het maken van een afspraak.
Bronnen
https://icd.who.int/
ICD-10 code R45.84
Last update: 17-7-2026
Anhedonie of Depressie?
As je enige twijfel hebt of je anhedonie hebt of depressie, vraag jezelf dan af of je depressie had voordat je derealisatie hebt gekregen.
Als je depressie had voor de derealisatie, zal het oplossen van depressie met een therapeut aan te bevelen zijn.
Als je pas depressie symptomen kreeg na de derealisatie, is de depressie een secundaire depressie, d.w.z als gevolg van de derealisatie.
Een secundaire depressie lost het makkelijkst op door de derealisatie (oorzaak) op te lossen. Die secundaire depressie lost slecht op door die als primair behandeldoel te nemen, immers ligt de oorzaak in de derealisatie of depersonalisatie.
Anhedonie of gewoon in je hoofd zitten
In je hoofd zitten...dus denken ZONDER voelen, is inderdaad ook best gevoelloos.
Bij gezonde mensen kunnen gezonde mensen na bijvoorbeeld veel hoofdwerk, bijv achter een pc, veel rekenwerk, gewoon op de bank ploffen en weer gaan voelen.
Als je niet meer gewoon kan gaan voelen, zit je best vast.
Anhedonie is wanneer je vast zit, en ongewenst niet meer terug kan naar normaal.
Wil je van je anhedonie klachten af?
Bel Ben Meijer dan nu voor het maken van een afspraak.
Veelgestelde vragen over anhedonie
Wat is het verschil tussen anhedonie en depressie?
Anhedonie is een symptoom, geen op zichzelf staande diagnose. Bij depressie hoort anhedonie vaak, maar anhedonie kan ook los van depressie voorkomen, bijvoorbeeld bij derealisatie, na drugsgebruik of na trauma. Bij een primaire depressie werkt antidepressiva soms. Bij anhedonie zonder depressie werkt antidepressiva vrijwel niet.
Heeft anhedonie een DSM-5 code?
Anhedonie zelf is geen DSM-5 diagnose. Het is een kernsymptoom van meerdere diagnoses, waaronder depressie, depersonalisatie- en derealisatiestoornis (DSM-5 300.6) en schizofrenie. De ICD-10 code voor anhedonie als symptoom is R45.84.
Kan drugsgebruik anhedonie veroorzaken?
Ja. Recreatief drugsgebruik, met name cannabis en hallucinogenen, kan anhedonie triggeren, vaak samen met derealisatie en depersonalisatie na een bad trip.
Kan anhedonie na een psychose voorkomen?
Ja. Anhedonie is vaak een restsymptoom na een of meerdere psychoses. Volgens Ben Meijer is dit een verdedigingsmechanisme.
Hoe lang duurt anhedonie?
Acute anhedonie na een stressvolle gebeurtenis of drugsgebruik kan spontaan oplossen. Chronische anhedonie lost zelden vanzelf op en vraagt gerichte therapie.
Werkt medicatie bij anhedonie?
Antidepressiva werken bij anhedonie die uit een primaire depressie voortkomt. Bij anhedonie die uit derealisatie, dissociatie of trauma voortkomt, werken antidepressiva meestal niet of maken de klacht zelfs erger door verdere emotionele afvlakking.
