Anhedonie is het verlies van het vermogen om plezier, motivatie of emotie te ervaren in activiteiten die vroeger wel voldoening gaven. In het Grieks betekent het "zonder plezier". Anhedonie heeft in de Amerikaanse ICD-10-CM de code R45.84 en wordt vaak beschreven als "emotional flatlining" of "dood van binnen zijn". Het is behandelbaar wanneer de onderliggende oorzaak (derealisatie, depressie of trauma) wordt aangepakt.
Wat is anhedonie precies?
Anhedonie betekent het niet hebben van emoties, oftewel emotieloosheid. Anhedonie is afgeleid van Grieks, hedonisme, genotszoeken. In het Engels wordt anhedonie ook wel emotional flatlining genoemd. De criteria voor anhedonie zijn geen levenslust, geen interesse, en geen motivatie in activiteiten waar je dat normaal voorheen wel had. Mensen spreken over dood zijn van binnen, of emotioneel vlak zijn of emotioneel verdoofd zijn. Mensen zeggen dat ze geen positieve en geen negatieve emoties ervaren. Het resultaat van anhedonie is met name isolatie en terugtrekken.
Wat zijn de symptomen van anhedonie?
- Geen plezier meer in activiteiten die vroeger wel voldoening gaven
- Verlies van motivatie (geen zin om iets te ondernemen)
- Emotionele afvlakking (geen positieve of negatieve emoties)
- Sociaal terugtrekken en isolatie
- Gevoel van "dood zijn van binnen" of "emotioneel verdoofd"
- Verlies van interesse in seksualiteit (seksuele anhedonie)
- Voedsel smaakt vlak, muziek raakt niet meer
Wat zijn de oorzaken van anhedonie?
In mijn praktijk zie ik anhedonie het vaakst als facet van derealisatie, depersonalisatie (DPDR) en dissociatie: het gevoelsleven staat dan op afstand en vlakt af. Daarnaast zijn er andere oorzaken.
Meestal wordt anhedonie beschreven als kernsymptoom bij depressie. Het behandelen van anhedonie, ontstaan als deel van een depressie, is via de behandeling van (de oorzaak van) de depressie zelf.
Anhedonie bestaat ook als symptoom van andere klachten zonder depressie. Anhedonie kan het resultaat zijn van recreatief drugsgebruik, grote stress, bij psychotrauma en het gevolg van psychotrauma genaamd psychische dissociatie. Bij derealisatie en depersonalisatie is anhedonie ook een facet van de klacht. Anhedonie wordt ook beschreven als een mogelijk effect na fysiek (ernstig) ziek zijn, bijvoorbeeld bijna dood gaan aan een ernstige ziekte. Anhedonie kan optreden na een bacteriële infectie, auto-ongevallen, en nog veel meer.
Anhedonie komt ook voor bij psychoses en schizofrenie, vaak als restsymptoom na een of meer psychoses. In mijn ervaring is anhedonie na een psychose een verdedigingsmechanisme. Heb je een psychose gehad, hoor je stemmen of weet je niet meer wat echt is? Neem dan eerst contact op met je huisarts. Buiten kantoortijd kun je terecht bij de huisartsenpost, die is dag en nacht bereikbaar. Lees ook wat het verschil is tussen derealisatie en een psychose.
Hoe wordt anhedonie behandeld?
De behandeling van anhedonie hangt af van de onderliggende oorzaak. Als anhedonie een symptoom is van derealisatie of depersonalisatie (DPDR), lost het op via de DPDR-behandeling, vanuit een eigen, gespecialiseerd kader met zelfhulpoefeningen die je thuis zelf kunt doen.
Anhedonie wordt vaak verkeerd gezien als een gevolg van depressie. Dit is niet correct indien er geen depressie aanwezig is ten tijde van de anhedonie. Er wordt dan veelal een depressiebehandeling (met antidepressiva en of psychotherapie) ingezet. In mijn ervaring werken die niet goed bij de depersonalisatie- en derealisatiestoornis.
Behandeling van anhedonie via de derealisatiebehandeling beschreven op deze website werkt wel.
Helpt medicatie bij anhedonie?
Medicatie helpt bij anhedonie vooral als die uit een depressie voortkomt. Onderzoek onder bijna 1.300 mensen met een depressie laat zien dat mensen met veel anhedonie minder goed reageren op antidepressiva (De Luca e.a., 2024). Daarnaast ervaart bijna de helft van de mensen die antidepressiva gebruiken een emotionele afvlakking als bijwerking (Goodwin e.a., 2017). Dat lijkt op anhedonie en kan het gevoel van dood van binnen versterken.
In mijn praktijk zie ik dat anhedonie die uit derealisatie, dissociatie of trauma komt, meestal niet oplost met antidepressiva. Het werkt beter om de oorzaak aan te pakken. Lees ook of derealisatie kan genezen en wat medicatie daarbij doet.
Gebruik je medicatie? Stop daar nooit zelf mee. Overleg altijd eerst met je huisarts of psychiater.
Kan anhedonie genezen worden?
Ja, anhedonie is behandelbaar. Het herstel hangt af van de onderliggende oorzaak. Bij anhedonie die ontstaat uit derealisatie of trauma, kan gerichte therapie het gevoelsleven herstellen binnen 6 tot 16 sessies.
Wil jij dit oplossen?
Ik heb het zelf ook gehad. Online via Zoom, vanuit je eigen huis.
Bronnen
- ICD-10-CM, code R45.84 Anhedonia (Amerikaanse versie van de ICD-10)
- De Luca e.a., Anhedonia is associated with a specific depression profile and poor antidepressant response. International Journal of Neuropsychopharmacology, 2024
- Goodwin e.a., Emotional blunting with antidepressant treatments: a survey among depressed patients. Journal of Affective Disorders, 2017
Laatste update: 13-10-2026
Anhedonie of Depressie?
Als je twijfelt of je anhedonie hebt of depressie, vraag jezelf dan af of je depressie had voordat je derealisatie hebt gekregen.
Als je depressie had voor de derealisatie, zal het oplossen van depressie met een therapeut aan te bevelen zijn.
Als je pas depressie symptomen kreeg na de derealisatie, is de depressie een secundaire depressie, dat wil zeggen als gevolg van de derealisatie.
Een secundaire depressie lost het makkelijkst op door de derealisatie (oorzaak) op te lossen. Die secundaire depressie lost slecht op door die als primair behandeldoel te nemen, immers ligt de oorzaak in de derealisatie of depersonalisatie.
Twijfel je of jouw klachten bij derealisatie horen? Doe dan eerst de zelftest voor derealisatie en depersonalisatie.
Anhedonie of gewoon in je hoofd zitten
In je hoofd zitten...dus denken ZONDER voelen, is inderdaad ook best gevoelloos.
Gezonde mensen kunnen na veel hoofdwerk, bijvoorbeeld achter de computer, gewoon op de bank ploffen en weer gaan voelen.
Als je niet meer gewoon kunt voelen, zit je best vast.
Anhedonie is wanneer je vast zit, en ongewenst niet meer terug kan naar normaal.
Wil jij dit oplossen?
Ik heb het zelf ook gehad. Online via Zoom, vanuit je eigen huis.
Veelgestelde vragen over anhedonie
Wat is het verschil tussen anhedonie en depressie?
Anhedonie is een symptoom, geen op zichzelf staande diagnose. Bij depressie hoort anhedonie vaak, maar anhedonie kan ook los van depressie voorkomen, bijvoorbeeld bij derealisatie, na drugsgebruik of na trauma. Bij een primaire depressie werkt antidepressiva soms. Bij anhedonie zonder depressie helpen antidepressiva in mijn ervaring meestal niet.
Heeft anhedonie een DSM-5 code?
Anhedonie zelf is geen DSM-5 diagnose. Het is een kernsymptoom van meerdere diagnoses, waaronder depressie, depersonalisatie- en derealisatiestoornis (DSM-5 300.6) en schizofrenie. De ICD-10 code voor anhedonie als symptoom is R45.84.
Kan drugsgebruik anhedonie veroorzaken?
Ja. Recreatief drugsgebruik, met name cannabis en hallucinogenen, kan anhedonie triggeren, vaak samen met derealisatie en depersonalisatie na een bad trip.
Kan anhedonie na een psychose voorkomen?
Ja. Anhedonie is vaak een restsymptoom na een of meerdere psychoses. In mijn ervaring is dit een verdedigingsmechanisme. Heb je een psychose gehad of twijfel je, overleg dan eerst met je huisarts.
Hoe lang duurt anhedonie?
Acute anhedonie na een stressvolle gebeurtenis of drugsgebruik kan spontaan oplossen. Chronische anhedonie lost zelden vanzelf op en vraagt gerichte therapie. Komt je anhedonie uit derealisatie, lees dan ook hoe lang derealisatie duurt.
Werkt medicatie bij anhedonie?
Antidepressiva werken bij anhedonie die uit een primaire depressie voortkomt. Bij anhedonie die uit derealisatie, dissociatie of trauma voortkomt, helpen antidepressiva meestal niet. Emotionele afvlakking is bovendien een bekende bijwerking. Stop nooit zelf met medicatie, maar overleg met je huisarts.
Wil jij dit oplossen?
Ik heb het zelf ook gehad. Online via Zoom, vanuit je eigen huis.
